ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ျပင္းထန္လာတဲ့ ကမာၻ႔ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြ၏ ကိုဗစ္-၁၉ ကာကြယ္ေဆး ၿပိဳင္ပြဲ အေၾကာင္း

ကိုဗစ္-၁၉ ကာကြယ္ေဆးထြက္လာရင္ က်ေနာ္တို႔လည္း ရႏိုင္ခြင့္ရွိ ဖို႔လိုတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံကစထုတ္ထုတ္ သူ႔ႏိုင္ငံသားကို အရင္ဦးစားေပး မွာပဲ။ က်ေနာ္တို႔ရႏိုင္ဖို႔က ကိုယ္ပိုင္ေငြနဲ႔ ဝယ္ဖို႔တစ္နည္း၊ WHO နဲ႔ အလႈရွင္ႏိုင္ငံေတြဆီကေမွ်ာ္ရဖို႔ တစ္နည္း ႏွစ္နည္းရွိတယ္။ ကိုယ္ေတြ က လုပ္လည္းမလုပ္ႏိုင္၊ သူမ်ားလုပ္ၿပီးသားကို ယူၿပီး ထုတ္လည္းမထုတ္ႏိုင္တာကိုး။ WHO က 8.1 ဘီလီယံဖိုး အလႈေငြထူေထာင္ေန တယ္။ ကာကြယ္ေဆးကို လူတိုင္းရႏိုင္ဖို႔က WHO ရဲ႕တာဝန္။ June လ 4 ရက္ေန႔က ကာကြယ္ေဆးကိစၥ ကမာၻ႔ 52 ႏိုင္ငံက မီတင္ထိုင္ ၾကတယ္။Global Alliance for Vaccines and Immunisation (GAVI) က ေဒၚလာ 8.8 ဘီလီယံဖိုး အလႈေငြစုေဆာင္းေနတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံေတြလည္း ခြဲတမ္းတစ္ခုနဲ႔ ရေတာ့ရမွာေသခ်ာတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲမွာ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးၿပီးဝယ္ႏိုင္ဖို႔လည္း ေငြစုေဆာင္းထားရပါမယ္။ အထက္က တင္ျပခဲ့တာ ကာကြယ္ေဆးအတြက္ တိုးတက္မႈအေျခအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ရရွိႏိုင္မႈကို တင္ျပခဲ့ တာျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မရ လို႔ အေသးစိတ္မေရးျပႏိုင္တာ ခြင့္လႊတ္ပါ။ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးက မေန႔က ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး သန္းအနည္းငယ္ ကို ဒီႏွစ္အကုန္မွာ ထုတ္ႏိုင္မယ္လို႔ ေၾကညာပါတယ္။ သေဘာက ကာကြယ္ေဆးက ဒီႏွစ္အ ကုန္မွာက်ိန္းေသေပၚထြက္လာမယ္။ ကာကြယ္ေဆးထြက္လာရင္ လူေတြကို စိတ္မလုံၿခဳံမႈအႀကီး အက်ယ္သက္သာေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေရာဂါေဘး ကလည္း ကာကြယ္ေပးမွာမို႔ #ကိုယ္ေရာစိတ္ပါခ်မ္းသာေစမယ့္ေဆးျဖစ္တယ္။ကိုဗစ္ အတြက္ ကာကြယ္ေဆး ေပါင္း ၁၅၉ မ်ိဳး ကို တီထြင္ေနၾကၿပီး အနည္းဆုံး ၁၁ မ်ိဳးက Phase II ဒုတိယအဆင့္ကိုေရာက္ေနၿပီ။ ကာကြယ္ေဆးကို အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္က ၿပိဳင္ပြဲအ ေနနဲ႔ဆင္ႏြဲေနတယ္။ အခုလက္ရွိ အေမရိကန္ ကုမၸဏီ Moderna က mRNA-1273 ေဆးက ေရွ႕ဆုံးကေျပးေနတယ္။ Phase II ေရာက္ ေနၿပီ လူ 600 နဲ႔စမ္းေနတယ္။ အဆိပ္အေတာက္ကင္းဖို႔၊ လူအတြက္အႏၲရာယ္ကင္းဖို႔နဲ႔ ကာကြယ္ေဆးထိေရာက္ဖို႔ စမ္းေနၿပီ။ အရင္ Phase I report ကို မသိရေသးဘူး။တ႐ုတ္ ကုမၸဏီ CanSino Biologics က ad5-nCoV ေဆးက ေနာက္ ကေန ကပ္လိုက္ေနတယ္။

သူလည္း Phase II ေရာက္ေနၿပီ။ လူ 500 နဲ႔စမ္းေနၿပီ။ ထိေရာက္မယ့္ ေဆးပမာဏနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို စမ္းေနၿပီ။ ၇ ရက္အၾကာမွာ ၈၁% က အဖ်ားတက္တယ္။ ကိုယ္ခႏၶာပင္ပန္းႏြမ္းနယ္တယ္။ Neutralizing antibody နဲ႔ T cell တုံ႔ျပန္မႈေပးတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔တ ႐ုတ္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမွာ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ ဒီ COVID-19 ေဆးေတြ႕ တာက ေဆးပညာတိုးတက္မႈနဲ႔ လကမာၻကို လူေတြစေျခခ် သလို မွတ္တိုင္တစ္ရပ္ျဖစ္မွာမို႔ ၿပိဳင္ၾကတာလည္းပါတယ္။ အဲ့လိုၿပိဳင္ၾကလို႔ ကာကြယ္ေဆးေတြ႕ဖို႔ျမန္သြားတယ္။ အၿပိဳင္အဆိုင္ရွိမွ တိုး တက္တာျမန္တယ္။အေမရိကန္သမၼတ ထရမ့္က ကာကြယ္ေဆးကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္အခ်ိန္ကိုက္ အျမန္လိုခ်င္ေနတယ္။

ထရမ့္ဟာ လက္ဦးမႈယူၿပီးေဆးေတြ႕ၿပီလို႔ေၾကညာဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာက်ိန္းေသတယ္။ တ႐ုတ္က ကမာၻမွာပထမဆုံးကာကြယ္ေဆးရသူ ျဖစ္ခ်င္တာရယ္၊ ထရမ့္ထက္အရင္ေၾကညာခ်င္တာရယ္ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ကလည္း အရင္ထေၾကညာႏိုင္တယ္။ျပႆနာက အဲ့လိုေၾကာင့္ အေမရိ ကန္ေရာ တ႐ုတ္ရဲ႕ကာကြယ္ေဆးေတြဟာ ေအာင္ျမင္ၿပီလို႔ေၾကညာၿပီးမွ တကယ္အသုံးမက်တဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒီအေၾကာင္းေဆာင္းပါးဖတ္ဖူးတယ္။ ပုံမွန္သြားေနၿပီး အဝယ္ေအာ္ဒါမ်ားမ်ားႀကိဳရထားတာက Oxford University နဲ႔ AstraZencea ရဲ႕ AZD1222 ေဆး။ Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။

အဲ့ဒီေဆးကို အေမရိကန္က AstraZencea ပထမေၾကညာထားတဲ့ ထုတ္မယ့္ပမာဏနီးနီး ႀကိဳမွာထားတယ္။AZD1222 သာမေအာင္ျမင္ ရင္ အေမရိကန္ကေငြဆုံးမယ္။ ထရမ့္က plan B ျပင္ထားတဲ့သေဘာ။ အေမရိကန္သာမက အျခားႏိုင္ငံေတြလည္း ႀကိဳမွာထားၾကတယ္။ အဲ့ဒီ AZD1222 ေဆးအေပၚ ယုံၾကည္မႈရွိၾကပုံေပၚတယ္။ ဂ်ာမနီက BNT162 ေဆးကလည္း Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။ တ႐ုတ္ျပည္ Sinovac Biotech ရဲ႕ ေဆးကလည္း Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ ေသးဘူး။ Inovio ရဲ႕ INO-4800 ကလည္း Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။

တျခား Phase I – II အကူးေရာက္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ေဆး ႏွစ္မ်ိဳးေလာက္ရွိေသးတယ္။အေျခအေနကို သုံးသပ္ရရင္ ကာကြယ္ ေဆးကိစၥဟာ August – September လေလာက္မွာ တစ္ခုခုထူးမယ္။ ဒီႏွစ္အကုန္မွာ ေဆးတစ္ခုခုထြက္အၿပီးျဖစ္မယ္။ ေနာက္ႏွစ္ေမလေလာက္ အ တြင္းမွာ ခိုင္မာတဲ့ေဆးတစ္ခုခုေတာ့ထြက္မယ္။

REF: LET PAN

UNICODE

ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်လာတဲ့ ကမ္ဘာ့ အင်အားကြီး နိုင်ငံတွေ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေး ပြိုင်ပွဲ အကြောင်း

ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေးထွက်လာရင် ကျနော်တို့လည်း ရနိုင်ခွင့်ရှိ ဖို့လိုတယ်။ ဘယ်နိုင်ငံကစထုတ်ထုတ် သူ့နိုင်ငံသားကို အရင်ဦးစားပေး မှာပဲ။ ကျနော်တို့ရနိုင်ဖို့က ကိုယ်ပိုင်ငွေနဲ့ ဝယ်ဖို့တစ်နည်း၊ WHO နဲ့ အလှုရှင်နိုင်ငံတွေဆီကမျှော်ရဖို့ တစ်နည်း နှစ်နည်းရှိတယ်။ ကိုယ်တွေ က လုပ်လည်းမလုပ်နိုင်၊ သူများလုပ်ပြီးသားကို ယူပြီး ထုတ်လည်းမထုတ်နိုင်တာကိုး။ WHO က 8.1 ဘီလီယံဖိုး အလှုငွေထူထောင်နေ တယ်။ ကာကွယ်ဆေးကို လူတိုင်းရနိုင်ဖို့က WHO ရဲ့တာဝန်။ June လ 4 ရက်နေ့က ကာကွယ်ဆေးကိစ္စ ကမ္ဘာ့ 52 နိုင်ငံက မီတင်ထိုင် ကြတယ်။Global Alliance for Vaccines and Immunisation (GAVI) က ဒေါ်လာ 8.8 ဘီလီယံဖိုး အလှုငွေစုဆောင်းနေတယ်။

အဲ့ဒီတော့ ကျနော်တို့နိုင်ငံတွေလည်း ခွဲတမ်းတစ်ခုနဲ့ ရတော့ရမှာသေချာတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံထဲမှာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးပြီးဝယ်နိုင်ဖို့လည်း ငွေစုဆောင်းထားရပါမယ်။ အထက်က တင်ပြခဲ့တာ ကာကွယ်ဆေးအတွက် တိုးတက်မှုအခြေအနေနဲ့ ကျနော်တို့ရရှိနိုင်မှုကို တင်ပြခဲ့ တာဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်မရ လို့ အသေးစိတ်မရေးပြနိုင်တာ ခွင့်လွှတ်ပါ။ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ကြီးက မနေ့က ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေး သန်းအနည်းငယ် ကို ဒီနှစ်အကုန်မှာ ထုတ်နိုင်မယ်လို့ ကြေညာပါတယ်။ သဘောက ကာကွယ်ဆေးက ဒီနှစ်အ ကုန်မှာကျိန်းသေပေါ်ထွက်လာမယ်။ ကာကွယ်ဆေးထွက်လာရင် လူတွေကို စိတ်မလုံခြုံမှုအကြီး အကျယ်သက်သာစေမှာဖြစ်ပါတယ်။

ရောဂါဘေး ကလည်း ကာကွယ်ပေးမှာမို့ #ကိုယ်ရောစိတ်ပါချမ်းသာစေမယ့်ဆေးဖြစ်တယ်။ကိုဗစ် အတွက် ကာကွယ်ဆေး ပေါင်း ၁၅၉ မျိုး ကို တီထွင်နေကြပြီး အနည်းဆုံး ၁၁ မျိုးက Phase II ဒုတိယအဆင့်ကိုရောက်နေပြီ။ ကာကွယ်ဆေးကို အမေရိကန်နဲ့ တရုတ်က ပြိုင်ပွဲအ နေနဲ့ဆင်နွဲနေတယ်။ အခုလက်ရှိ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ Moderna က mRNA-1273 ဆေးက ရှေ့ဆုံးကပြေးနေတယ်။ Phase II ရောက် နေပြီ လူ 600 နဲ့စမ်းနေတယ်။ အဆိပ်အတောက်ကင်းဖို့၊ လူအတွက်အန္တရာယ်ကင်းဖို့နဲ့ ကာကွယ်ဆေးထိရောက်ဖို့ စမ်းနေပြီ။ အရင် Phase I report ကို မသိရသေးဘူး။တရုတ် ကုမ္ပဏီ CanSino Biologics က ad5-nCoV ဆေးက နောက် ကနေ ကပ်လိုက်နေတယ်။

သူလည်း Phase II ရောက်နေပြီ။ လူ 500 နဲ့စမ်းနေပြီ။ ထိရောက်မယ့် ဆေးပမာဏနဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကို စမ်းနေပြီ။ ၇ ရက်အကြာမှာ ၈၁% က အဖျားတက်တယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာပင်ပန်းနွမ်းနယ်တယ်။ Neutralizing antibody နဲ့ T cell တုံ့ပြန်မှုပေးတယ်။ အမေရိကန်နဲ့တ ရုတ် ပြိုင်ဆိုင်မှုမှာ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးတွေရှိတယ်။ ဒီ COVID-19 ဆေးတွေ့ တာက ဆေးပညာတိုးတက်မှုနဲ့ လကမ္ဘာကို လူတွေစခြေချ သလို မှတ်တိုင်တစ်ရပ်ဖြစ်မှာမို့ ပြိုင်ကြတာလည်းပါတယ်။ အဲ့လိုပြိုင်ကြလို့ ကာကွယ်ဆေးတွေ့ဖို့မြန်သွားတယ်။ အပြိုင်အဆိုင်ရှိမှ တိုး တက်တာမြန်တယ်။အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က ကာကွယ်ဆေးကို ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်အချိန်ကိုက် အမြန်လိုချင်နေတယ်။

ထရမ့်ဟာ လက်ဦးမှုယူပြီးဆေးတွေ့ပြီလို့ကြေညာဖို့ ကြိုးစားနေတာကျိန်းသေတယ်။ တရုတ်က ကမ္ဘာမှာပထမဆုံးကာကွယ်ဆေးရသူ ဖြစ်ချင်တာရယ်၊ ထရမ့်ထက်အရင်ကြေညာချင်တာရယ်ကြောင့် တရုတ်ကလည်း အရင်ထကြေညာနိုင်တယ်။ပြဿနာက အဲ့လိုကြောင့် အမေရိ ကန်ရော တရုတ်ရဲ့ကာကွယ်ဆေးတွေဟာ အောင်မြင်ပြီလို့ကြေညာပြီးမှ တကယ်အသုံးမကျတဲ့ဆေးတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ အဲ့ဒီအကြောင်းဆောင်းပါးဖတ်ဖူးတယ်။ ပုံမှန်သွားနေပြီး အဝယ်အော်ဒါများများကြိုရထားတာက Oxford University နဲ့ AstraZencea ရဲ့ AZD1222 ဆေး။ Phase I – II အကူးရောက်နေပြီ။ Phase 1 report မထွက်သေးဘူး။

အဲ့ဒီဆေးကို အမေရိကန်က AstraZencea ပထမကြေညာထားတဲ့ ထုတ်မယ့်ပမာဏနီးနီး ကြိုမှာထားတယ်။AZD1222 သာမအောင်မြင် ရင် အမေရိကန်ကငွေဆုံးမယ်။ ထရမ့်က plan B ပြင်ထားတဲ့သဘော။ အမေရိကန်သာမက အခြားနိုင်ငံတွေလည်း ကြိုမှာထားကြတယ်။ အဲ့ဒီ AZD1222 ဆေးအပေါ် ယုံကြည်မှုရှိကြပုံပေါ်တယ်။ ဂျာမနီက BNT162 ဆေးကလည်း Phase I – II အကူးရောက်နေပြီ။ Phase 1 report မထွက်သေးဘူး။ တရုတ်ပြည် Sinovac Biotech ရဲ့ ဆေးကလည်း Phase I – II အကူးရောက်နေပြီ။ Phase 1 report မထွက် သေးဘူး။ Inovio ရဲ့ INO-4800 ကလည်း Phase I – II အကူးရောက်နေပြီ။ Phase 1 report မထွက်သေးဘူး။

တခြား Phase I – II အကူးရောက်နေတဲ့ တရုတ်ဆေး နှစ်မျိုးလောက်ရှိသေးတယ်။အခြေအနေကို သုံးသပ်ရရင် ကာကွယ် ဆေးကိစ္စဟာ August – September လလောက်မှာ တစ်ခုခုထူးမယ်။ ဒီနှစ်အကုန်မှာ ဆေးတစ်ခုခုထွက်အပြီးဖြစ်မယ်။ နောက်နှစ်မေလလောက် အ တွင်းမှာ ခိုင်မာတဲ့ဆေးတစ်ခုခုတော့ထွက်မယ်။

REF:   LET  PAN

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *